Ilısu Barajı’nın yapımı nedeniyle sular altında kalmış Batman’a bağlı Hasankeyf’teyiz. Şehir tamamen sular altında kalmadan önce, tarihi eserlerin bazıları kurtarılmışsa da, şehrin tarihi dokusu bozulmuş maalesef. Hasankeyf son haliyle, eskisi gibi kahverengi taş evlerden oluşan bir köy havasında değil de, gri taşlardan ibaret.
Eski Hasankeyf’in eserlerinin çoğu, yeni şehirde müze gibi gezilebilen, “Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı” na taşınmış. Eski yerlerinden getirilen “Hasankeyf kalesi giriş kapısı”, “Artuklu hamamı”, “Zeynel Bey türbesi” , “İmam Abdullah Zafiyesi” , “Sultan Süleyman Koç Camii” nin minaresi burada konumlanmış. Halkın oturduğu mağaralar ve arkeolojik kazısı yapılmamış birçok alan da, suların altında kalmış. Bu hayalet kentin üzerinde sadece tekneyle gezebilirsiniz.
“Hasankeyf Yeni Kültürel Park Alanı” nı gören bir kafeteryada kahvelerimizi içerken, kendisi hatırlamasa da, ailesi Hasankeyf mağaralarında yaşamış genç bir delikanlı bize, Hasankeyf’i ve mağaralardaki yaşamı anlatıyor. Hediyelik eşyaları, el dokuması tiftik ve battaniyeleri gözden geçiriyoruz.
Güney Doğu Anadolu bölgemizden, Doğu Anadolu bölgemize geçiyoruz. Doğu Anadolu Bölgemizin birçok medeniyete ev sahipliği yapmış kenti Elazığ’dayız. Harput şehrinin yerleşime elverişli olmayışı, tabiat şartlarının zorluğu nedeniyle, bugünkü yerinde, tarihi Harput kalesinin eteklerinde kurulan Elazığ, bölgenin dördüncü büyük ili ve en gelişmiş şehirlerinden.
Elazığ’lılar birbirlerine kardeş, ağabey anlamına gelen “gakkoş” diye hitap ediyorlar. Elazığ, eski Harput’un devamı niteliğinde olduğu için, kentin tarihi ve gezilecek yerleri de Harput’la birlikte ele alınıyor.
Etrafı derin uçurumlarla çevrili Harput Kalesi hakkında çeşitli efsaneler anlatılmakta. Bir rivayete göre, kalenin yapımı sırasında yaşanan su kıtlığı nedeniyle, zamanın hükümdarının emriyle harcın hazırlanmasında su yerine süt kullanıldığı için “Süt Kalesi” dendiği de söyleniyor.
Ulu Camii, Harput hükümdarı Fahrettin Karaarslan tarafından inşa ettirilmiş ve İtalya’daki piza kulesi gibi minaresi eğri. Ulu Cami’ nin avlusunu ve içini gezdikten sonra, Arap Baba türbesini ziyaret ediyoruz.
Arap Baba türbesine, Alaca Mescit'in sol tarafından bir iki metre aşağı indikten sonra, kayalar üzerinde küçük bir kapıdan bayağı eğilerek zorlukla giriyoruz Yeşil bir örtüyle kaplanmış cam bir sanduka görüyoruz. Arap Baba’nın başının olmadığı ve cesedinin mumyalandığı söyleniyor.
Arap Baba'nın naaşı, yıllarca ziyaretçilere açık tutulmuş. Cam bölmedeki naaşın başında bir görevli duruyormuş ve yeşil örtü ile üzeri kapalı olan naaşı görmek isteyenlere örtüyü kaldırarak bozulmadan duran naaşı gösteriyormuş.
Yakın bir zamana kadar ziyaretçiler tarafından görülen ceset, artık kimseye gösterilmemek kaydıyla, yeşil bir örtüye sarılarak türbenin alt kısmında camekân içinde muhafaza edilmekte.
Harput Antik Kenti’nden aracımıza binip yavaşça şehre doğru iniyoruz. Gün batımında Elazığ kentinin silueti, kayaların ve evlerin arasından süzülen ışıklarla büyülü bir tabloya dönüşürken, gözlerimizde ve hafızamızda, unutulmaz bir an olarak yerini alıyor…
